Novi brifing pripremljen od strane CDE u saradnji sa CEE Bankwatch Network „Ekološke mreže u Crnoj Gori“ predstavljen na COP-17 u Jerevanu donosi pregled razvoja mreža Emerald i Natura 2000, ključnih izazova u zaštiti prirode i preporuka za njihovo prevazilaženje.
Prema brifingu, Crna Gora je u junu 2026. godine Evropskoj komisiji dostavila predlog mreže Natura 2000 koji obuhvata 44,15% ukupne kopnene i morske teritorije države. To predstavlja važan korak ka očuvanju biodiverziteta, ali predlaganje područja mora da prati i njihova pravna zaštita i djelotvorno upravljanje.
Dokument upozorava da postojeći pravni okvir ne obezbjeđuje zaštitu predloženih Natura 2000 područja prije pristupanja Evropskoj uniji, dok je uspostavljanje Emerald mreže ostalo nedovršeno. Istovremeno, područja poput Buljarice, Velike plaže, Komarnice i rijeka Zete i Morače izložena su pritiscima urbanizacije, turističkih, energetskih i infrastrukturnih projekata.
Među ključnim preporukama su usvajanje Emerald područja prije ulaska u EU, unapređenje propisa, obavezna ocjena prihvatljivosti zahvata za ekološku mrežu i jačanje kapaciteta za upravljanje, nadzor i praćenje stanja prirode. Brifing naglašava i potrebu da se ekološke mreže uključe u prostorne planove i povežu s odgovornim upravljanjem vodama.