Uključivanje lokalne zajednice u proces zaštite i unapređenja staništa ugrožene Skadarske žabe (Pelophylax shqipericus) na prostoru delte rijeke Bojane

2019 – 2021
CEPF
Delta Bojane (okolina rijeke Bojane sa Ulcinjskim poljem, Š askim jezerom, zaledjem Velike plaže i Solanom)

Područje delte rijeke Bojane nalazi se na teritoriji opš tine Ulcinj, na krajnjem jugoistoku Crne Gore. Odlikuje ga veoma raznolik kompleks jedinstvenih i ugrož enih prirodnih i kulturnih pejzaž a, staniš ta i vrsta. Spada u važ ne prirodne ili polu-prirodne močvarne predjele istočnog Mediterana, te je prepoznato kao jedno od ključnih područja za očuvanje biodiverziteta (Key Biodiversity Area). U okviru KBA Delta Bojane nalazi se viš e međunarodno prepoznatih važnih
oblasti u pogledu zaš tite i očuvanja prirode (IBA, Emerald staniš ta) kao š to su: Š asko jezero, Ulcinjska Solana, Velika plaž a, Ada Bojana, Paratuk ostrvo. Pored toga š to su značajna sa aspekta biodiverziteta, vodena i vlaž na staniš ta područja delte Bojane pruž aju i niz ekosistemskih usluga kao što su: hrana, voda, zaš tita naselja od buke, poplava i naglih klimatskih promjena, mogućnosti za razvoj turizma i rekreacije.

Područje delte rijeke Bojane izloženo je velikim antropogenim uticajima i pritiscima, što uzrokuje gubitak biodiverziteta – uniš tenje staniš ta i opadanje broja vrsta. Ovo je u najvećoj mjeri uslovljeno niskim nivoom javne svijesti o značaju očuvanja prirodnih područja, kao i nedovoljnom integracijom ciljeva zaš tite ž ivotne sredine u politike prostornog planiranja i ekonomskog razvoja, u kontekstu primjene instrumenta integralnog upravljanja obalnim područjem. Procijenjeno je da su neki od glavnih faktora koji negativno utiču na vlažna staništa i biodiverzitet područja delte Bojane: neadekvatno upravljanje otpadom i otpadnim vodama, širenje poljoprivrednih površ ina na račun močvarnih staniš ta i ubrzana ekspanzija turističke infrastrukture.

Skadarska ž aba (Pelophylax shqipericus) je ugrož ena (prema kategorizaciji Međunarodne unije za zaš titu prirode IUCN) balkanska endemična vrsta zelenih ž aba, koja živi u vlažnim i vodenim staništima nizijskih predjela jugoistočne Crne Gore i sjevernog i centralnog priobalja Albanije.

Na području Ulcinja odnosno KBA (područja od značaja za biodiverzitet) Delta Bojane, skadarska ž aba je evidentirana na sledećim lokalitetaima: Gornji Š toj, Donji Š toj (Velika plaž a, Ada Bojana, Bregvija), Donji tok rijeke Bojane (Ć urke, Reč), Solana, Š asko jezero, Fraskanjel, Vladimir, Sukobin i Ž aka. Na ovim lokalitetima se nalaze jedno ili više staniš ta skadarske žabe: plavne šume, močvare, bare, tršćaci, kanali, rijeke, potoci, jezera i vlažni pašnjaci.

Skadarska žaba je prepoznata kao jedna od ključnih vrsta jedinstvenog biodiverziteta KBA Delta Bojane. Međutim, akvatične vrste kao š to su zelene ž abe, a čije je stanje populacija dobar indikator kvaliteta vodenih i vlaž nih staniš ta, veoma su ugrož ene u ovom području. Svijest lokalne zajednice, kao i crnogorskog društva u cjelini o značaju vodozemaca i njihovih staništa za održanje zdrave životne sredine i vodenih ekosistema je i dalje na jako niskom nivou.

Stoga bi praćenje stanja populacije skadarske žabe u oblasti delte Bojane pružilo značajne informacije o kvalitetu vlažnih/vodenih staništa ove oblasti i doprinijelo definisanju mjera zaštite ove vrste.

Ugroženosti skadarske žabe na području Crne Gore, osim velikog antropogenog uticaja na njihova staništa, dopronosi i znatna zastupljenost gljivičnog oboljenja hitridiomikoze, koje važi za jedno od vodećih uzroka opadanja brojnosti populacija vodozemaca u svijetu, kao i činjenica da su ovdje zelene žabe bile izložene višedecenijskom izlovu u komercijalne svrhe.

Ciljevi projekta:

Projekat “Uključivanje lokalne zajednice u proces zaštite i unapređenja staništa ugrožene Skadarske žabe (Pelophylax shqipericus) na prostoru delte rijeke Bojane” ima za ciljeve da:

  1. Putem edukacije i promotivne kampanje upozna lokalnu zajednicu sa vodozemcima i njihovim značajem u održ avanju zdrave ž ivotne sredine i vodenih ekosistema.
  2. Kroz uključivanje članova lokalne zajednice u program praćenja stanja populacijeskadarske ž abe u oblasti delte Bojane i zalaganjem za primjenu adekvatnih poljoprivrednih praksi pruž i aktivni doprinos zaš titi vrsta i očuvanju jedinstvene biološ ke raznolikosti oblasti delte Bojane.
  3. Integracijom rezultata projekta (Studije (ime) proizišle iz projekta) u prostorno-plansku i upravljačku dokumentaciju na lokalnom i nacionalnom nivou, kako bi doprinijela boljem upravljanju obalnim područjem Crne Gore.

Projekat sprovodi CDE u saradnji sa NVO Programom za životnu sredinu (Env Pro) i NVO Mogul, uz finanskijsku podrš ku Partnerskog fonda za kritično ugrož ene ekosisteme (CEPF) Detaljan opis projekta, projektne aktivnosti i rezultate, potražite na zvaničnom sajtu projekta:
https://skadarskazaba.netlify.app

Scroll to Top