Istraživanje i zaštita riječne i barske kornjače i njenih staništa u Crnoj Gori

2013, 2019 – Rufford
lokaliteti: crnogorsko primorje

Slatkovodna staniš ta mediterana jedna su od najranjivijih slatkovodnih staniš ta u Evropi, u kojima ž ive neke od najugrož enijih evropskih vrsta, medju kojima je i riječna kornjača. Projekat ,,Istraživanje i zaštita riječne i barske kornjače i njenih staništa u Crnoj Gori’’ pokrenut je zbog sveukupnog neodrž ivog koriš tenja prostora na crnogorskom primorju.


Istraživana slatkovodena staništa prostiru se od Herceg Novog do Ulcinja, odnosno od ulaska u Bokokotorski zaliv do ušća Bojane u more. Ova staništa sastavni su dio zaravni koje se protežu od mora do prvih uzvišenja i padina Orjena, Lovćena i Rumije. Nizije predstavljaju uzani ravničarski prostor, dugačak od dva do deset, a širok od dva do pet kilometara.

Zaravni većim dijelom čine: dolina Sutorine, Tivatsko polje, Grbaljsko polje, Mrčevo Polje, Barsko polje i Ulcinjsko – vladimirsko polje. Polja su ispresijecana stalnim i povremenim vodotocima. Osim Bojane, veći vodeni tokovi su: Sutorina sa pritokama Presjeka i Trtor, Zelenika, Spila, Morinj, Koložunj, Vodolježnica, Gradiošnica, Jaš ka rijeka, Đurmanska Rijeka, Željeznica, Rikavac, Miđanska rijeka, Rastiš ka i Međurečka rijeka.


Crnogorsko primorje karakteriš e visoka količina padavina sa nepovoljnim sezonskim oscilacijama. Izuzev Bojane, sve rijeke crnogorskog primorja brzog su i kratkog toka, sa velikim oscilacijama protoka (Novaković & Medenica, 2013). Ovo slivno područje broji oko 70 bujičnih vodotoka i kanala koji su kratki, i sa velikim nagibom. Po njihovom izlasku iz klisure naglo se smanjuju i prelaze u plavne površ ine.Velike padavine dovode do izlivanja vode iz korita ovih tokova š to uzrokuje poplave lokalnog karaktera (Novaković & Medenica, 2013).


Tokom zadnjih 50 godina dio ovih vodotoka je ,,uređen” tj. betoniran ili kaldrmisan u cilju smanjenja negativnog uticaja poplava i u cilju smanjejna plavnih površ ina, kako bi dati prostor bio koriš ten za stanovanje i formiranje poslovnih zona. Mnoge od tih rijeka su danas mrtve, a sav ž ivi svijet iz, ili povezan sa ovim rijekama je nestao. Tipični primjer je glavno gradsko naselje Budve koje je nekada bilo polje ispresijecano vodenim tokovima a čija su korita tokom zadnjih 50 godina izbetonirana.


Riječna i barska kornjača (Mauremys rivulata i Emys orbicularis) vrste su koje naseljavaju slatkovodna staniš ta, koje su tako pogođene i prenamjenom prostora. Praćenjem populacija ovih vrsta mož emo sakupiti podatke na osnovu kojih zaključujemo u kojem stepenu su staniš ta devastirana, odnosno očuvana. Istovremeno nastaje podloga na osnovu koje postaje moguće pratiti promjene koje se deš avaju u slatkovodnim ekosistemima crnogorskog primorja.

Ciljevi istraživanja:

  • evidentiranje svih faktora ugrožavanja slatkovdinih staništa na crnogorskom primorju
  • odrediti veličinu, dinamiku i strukturu populacija riječne kornjače
  • definisanje mjera unapređenja, zaš tite i održivog upravljanja slatkovodnim staništima

Projekat je trajao od 2013. do 2019. godine, podrž an od strane Rufford fondacije. Istraž ivanje nastavljamo 2021. godine.
http://rivulata.drustvoekologa.me/

Scroll to Top